һәптилик хәвәрләр 8-сан


өзмухбиримиз артуч буғра хәвири:

микрофунда: қарахан вә тумарс

1- шәрқий түркистанда Хитай таҗавузчилар биринчи дәриҗилик һаләтни кучәйткән

27-феврал дүшәнбә күни үрүмчидә террорлуққа зәрбә бериш намида 10 миң кишилик маневир вә қәсәмяд йиғини өткүзүлгән иди.
28-феврал сәйшәнбә күни бейҗиң шәһиридиму 1-дәриҗилик һәрбий һаләт елан қилинип, һәрбий һаләтниң 3-айниң 17-күнигичә, йәни бейҗиңда 3-март башлинидиған мәмликәтлик сиясий кеңәш йиғини вә 5-март башлинидиған мәмликәтлик хәлқ қурултийи йиғини ахирлашқучә давам қилидиғанлиқи уқтурулди. шәрқий түркистан вә Хитай пайтәхти бейҗиңниң охшаш мәзгилдә җиддий һаләткә келиши хәлқара таратқуларниң диққитини қозғиди.
ройтерс агентлиқи, дипломат Қатарлиқларда: «үрүмчидә 10 миң кишилик маневир өткүзүлүп һәйвә қилинди», «Хитай тарихида мисли көрүлмигән зор қошунлуқ һәрбий маневир өткүзди», «Хитайниң икки йиғинидин илгири үрүмчидә маневир өткүзүлди, бейҗиңда һәрбий һаләт йүргүзүлди» дегәндәк темилардики хәвәрләр берилип, Хитайни әнсизликкә селиватқини пәқәтла иптидаий қорал пичақ-палтилар билән қаршилиқ көрситиватқан уйғурларла болуп қалмастин, бәлки ши җинпиң һөкүмитиниң пүткүл Хитай тәвәсидә йүз бериш еһтимали болған еғир давалғуш вә һакимийәт қатлимида һәр вақит йүз бериш еһтимали болған икки гуруһ көрүши Қатарлиқ көп амилларға мунасивәтлик икәнлики тилға елинди.
хәвәрләрдин мәлум болушичә, чен чүәнго қәсәмяд йиғинида сөз қилип, «баш шуҗи ши җинпиңниң сәмимий муһим тапшуруқини баштин-ахири есимиздә чиң сақлап, садақитимиз арқилиқ қәсимимизни әмәлийәттә көрситишимиз керәк» дегән. һалбуки 28 -феврал күни бейҗиңда һәрбий һаләт елан қилинған күни, бейҗиңниң чавяң районлуқ һөкүмәт 4500 нәпәр қораллиқ сақчи, әскәрни бейҗиңда туюқсиз йүз бериш еһтимали болған вәқәләрниң алдини елишқа аҗратқан. 200 данә броневик бейҗиң шәһәр мәркизидики кочиларда чарлашқа орунлаштурулған. бейҗиң шәһәрлик сақчи идариси йәнә нәччә йүзлигән сақчи хадимини мәктәп, дохтурхана, төмүрйол Қатарлиқ җайларға тәртип сақлашқа әвәткән.

2- Хитай таҗавузЧилири муһаҗирәттики уйғурларни ундидар арқилиқ сорақ қилиш давамлашмақта.

Хитай таҗавузчлири йеңи йил киргәндин буян, шәрқий түркистандики уйғурлардин чәтәлгә чиқип киргән, қолида паспорти барларни башқидин тизимға елип архиплаштуруштин башқа, Хитай паспортидики чәтәлдә яшап туруватқан уйғурларға болған тәқип қилишни ашурған.
чәтәлдики уйғурларниң вәтәндики уруқ -туққанлири арқилиқ уларниң алақә ундидарини қолға чүшүрүп уларға ундидар арқилиқ учур йоллап уларниң нәдә турватқанлиқи,нимә хизмәт қиливатқанлиқи аилә тавабиатлири вә пәрзәтлириниңму қайси мәктәптә, қанчинчи йиллиқта оқуватқанлиқини суруштә қилған.
уларниң әһвлини игәлләштин сирт улардин әтрапидики сиясий тәшкилат вә сиясий паалийәтчиләрниң әһвалидин учур беришни тәләп қилған.һәтта вәтәнгә туққан йоқлап кәлгәндә пәрзәтлирини биллә алғач келишини алаһидә тапилиған. буниңдики мәқсәд, ата-анилириниң ағзидин алалмиған учурларни пәрзәтлиридин елишқа урунмақчи боливатқанлиқи ашкара болди.

3- шивитсийәдә Хитайға ишләватқан тибәтлик җасус қолға елинди

шиветсийә истихбарат тәшкилати«SEPO», шиветсийәдики сиясий панаһлиқ тилигән муһаҗирлар һәққидә мәлумат топлап, Хитайға йоллиған бир җасуслуқ гумандарини қолға чүшүрди.
шиветсийә истихбарат тәшкилати «SEPO» ниң ахбарат ишлири баянатчиси нина одермалм сичи «шиветсийәдә бихәтәр һалда сиясий панаһлиқ тиләп яшаватқан инсанларни назарәт қилип, қорқунч ичидә яшишиға сәвәб болуш, өз дөләтлиридики ташлап чиқип кетишкә мәҗбур болған йеқин–йоруқлириниң бихәтәрликини хәвпкә иттиришкә охшаш бу хил җасуслуқ паалийәтлири демократийәгә еғир зиян йәткузиду» деди.
шивитсийә мәтбуатлиридә ашкарилинишичә, Хитайға җасуслуқ қилған гумандар шивитсийә пуқраси болған 53яшлиқ тибәт болуп, шивитсийә истихбарати 2йил кәйнигә чушүш арқилиқ паш қилған.
буниңдин илгириму шиветсийәдә турушлуқ уйғурлар һәққидә мәлумат топлап Хитайға йоллиған бабур мәхсут қолға елинип, 3 йиллиқ қамақ җазасиға һөкүм қилинған иди.
көзәткүчиләр бирдәк Хитай таҗавузЧилириниң чәтәлдики уйғурларға болған җасуслуқ һәркитиниң тохтап қалмиғанлиқини һәр қайси дөләтләрдики әлчихана вә консулханилирида мәхсус җасуслуқ һәркәтлиригә йитәкЧилик қилидиғанлиқини,һәтта шәрқий түркистанға туққан йоқлап барған уйғурларни чай соһбитигә орунлаштуруш арқилиқ қаттиқ юмшақ вастиләр билән учур топлаватқанлиқини илгири сурмәктә.

җаваб йезиш

електиронлуқ хәт адресиңиз ашкариланмайду. * бәлгиси барларни чоқум толдурусиз