mikro xewerler 7-san


özmuxbirimiz artuch bughra xewiri:

mikrofunda: qaraxan we tumars

1.qeshqer yéngisar nahiyside Xitay tajawuzchilargha qarshi herket élip bérildi.

qeshqerning yéngisar nahyiside 2- ayning 10 –küni bir uyghur yash nahiyelik xelq doxturxanisida pidayiliq herkiti élip barghan.
emdila 20 nechche yashqa kirgen yigit, özining Xitay tajawuzChiliri terpidin étip tashlindighanliqini bilsimu, dadisining Xitay tajawuzChiliri terpidin yéqinda «on nechche yil ilgiri balisigha din ügetken» dep naheq tutqun qilghanliqidin buninggha chiqdimighan uyghur yash Xitay tajawuzChilirigha qarshi pida’iyliq herkiti élip bérip pichaq bilen 8Xitaygha hujum qilghan.
netijide üch Xitay ölgen , besh Xitay yarilan’ghan. weqedin kéyin u yash neq meydandin kitip hazirghiche iz diriki bolmighan.Xitay tajawuzChiliri bu yashni jiddi izdimekte iken. weqedin kéyin Xitay tajawuzChiliri 16-17- we 18 féwral künliri xoten, qeshqer we ürümchide keng kölemde xelqqe heywe körsitish we qorqunch sélish manwiri élip barghan iken. 10- féwral weqe yüz bergendin kiyin, Xitay tajawuzChiliri qeshqer wilayiti boyiche uqturush chiqirip, herqandaq dokan-sarayni chüshtin kiyin sa’et 5:30 bilen birdek taqashqa buyruq chüshürgen. xelq türmushi qolaysiz ehwalda qalghan.
Xitay tajawuzchilar bu weqening ashkarlinishining aldini élish üchün qattiq tedbirlerni qollinip, buheqte gep-söz qilishni we buninggha alaqidar yoshurun menaliq geplerni qilishnimu qattiq chekligen.

2.guma pida’iylirining qarshiliq herkiti muhajirettiki uyghurlarni rohlandurdi
sherqiy türkistanning xoten wilayitning guma nahiyiside yüz bergen 14-féwraldiki guma pida’iylirining Xitay tajawuzchlirigha qarshi pida’iyliq herkiti Xitay tajawuzchlirining heywisini yerge urush bilen muhajirettiki uyghurlarni rohlandurdi.
Xitay tajawuzChilirining sherqiy türkistanda élip bériwatqan chektin ashqan zülümigha qarshi 3kishidin terkip tapqan uyghur pida’iylar qoligha pichaq élip, uyghurlargha zülüm ishlepchiqiriwatqan Xitay tajawuzChiliri olturaq rayonigha bérip uyghurlar zülüm qiliwatqan Xitay kadirlirini 10nepirige hujum qilghan netijide 5neper Xitay neq meydanda jehennemge mangghan.qalghan 5nepiri yarsi éghir bolup dawalinishta iken.
weqedin kéyin Xitay tajawuzchilar 3neper pida’iylarning uruq –tuqqan, dost buraderlirini tutqun qilghan. xelqqe zülüm séliwatqan Xitay kadirlarni qoghdashqa orunlashturghan.
dimek, Xitay tajawuzchilarning qatmu-qat zülümliri, tutqun qilishi , shéhit qilsimu uyghur xelqi qilche qorqup qalmay qoligha qoral élip Xitay tajawuzChilirigha qarshi pida’iyliq herkitini dawam qilip Xitay tajawuzchilarning heywisini yerge urmaqta.
guma pida’iylarning bu herkitidin tesirlen’gen muhajirettki uyghurlar sherqiy türkistandiki Xitay tajawuzchilarni heqiqi dushmen dep tonush, Xitay tajawuzchilarni sherqiy türkistandin qoghlap chiqirish nowettiki eng awwal qilidighan muhim xizmet dep tonush , dushmenni bashqa dölet we millettin izdep yurmey belki wetinimizdiki bu dushmenni éniq tonush we xelqimizni zülümdin qutuldurush muhajirettiki men uyghurning ewlati diguchilerning bash tartip bolmaydighan wezpisi ikenlikini tonup yetti.

3. yéqinda neshirdin chiqqan ana til derisliki uyghur jama’iti terpidin qizghin qarshi élinip sétiwélin’ghan

27-yanwar küni istanbulda neshirdin chiqip bazargha sélin’ghan, ana til teshebbuschisi abduweli ayup terpidin tüzülgen. ana til derisliki 2-qisim kitawi dunyaning 13dölet we rayondiki uyghular terpidin zakas qilinip sétiwélin’ghan.
bu kitap ana til teshebbuschisi abduweli ayup terpidin tüzülishi hemde muhajirette uyghurlar arsida tüzülup bazargha sélin’ghan tunji derslik kitap bolghachqa, muhajirettki uyghurlarning bu tereptiki boshluqini toldurghan hemde muhajirette échilghan her qaysi ana til kuruslirida derslik qilip ötilishke bashlighan.
kitapni tarqitishqa mes’ollardin igellishimizche, hazirghiche kitapning sétlish 80%ni tamamlighan.
ana til derslikining 1-qismi yeni élipbe qismi bolsa, abduweli ayup ependi terpidin yazliq tetilge ülgirip neshirdin chiqidiken.

jawab yézish

éléktironluq xet adrésingiz ashkarilanmaydu. * belgisi barlarni choqum toldurusiz