siyaset sehnisi 19-san


ruqiye turdush bilen söhbet

essalamu eleyküm hörmetlik radi’o anglighuchilar, siyaset sehnisi programmimizning 19- sanigha xush keldinglar. yéqindin buyan nurghun qérindashlirimizning xittay hökümitidin kelgen her xil tehditlerge duch kéliwatqanliqi melum. xittay, weten sirtida yashawatqan uyghurlar bilen télifon we bashqa uchur wastiliri arqiliq alaqe qilip, ularning özliri yashawatqan döletlerdiki kimliki, pasporti, öyining we oquwatqan, xizmet qiliwatqan orunlirining adrisi, pochta nomuri, bu kishilerning éniq yüz körünüshi bolghan resim Qatarliq uchurlirini özlirige yollap bérishini telep qilghan, bir qisim qérindashlar bu xildiki tehditlerge uchrighandin kéyin rayishliq bilen öz uchurlirini xittay hökümet da’irilirige teminlep bergen. chünki, xittay terep bu kishilerni, özliri sorighan uchurlar bilen teminlimigende wetendiki ata – ana, urugh – tughqanlirini terbiyilesh lagirlirigha yaki türmilerge qamaydighanliqi we bashqa tedbirlerni qollinidighanliqi bilen tehdit salghan. biz bu heqte Gollandiyediki bir qisim munasiwetlik orunlardin uchur igilesh arqiliq, mushundaq ehwalgha yoluqqanlarning aldi bilen saqchigha melum qilishi, andin köchmenler idarisi we köchmenler ishlirini bir terep qilish ishxanisigha ehwal melum qilishi kérekliki heqqide bir qisim uchurlargha érishtuq. shundaqla bu heqte pütkül Gollandiye jama’etChilikige jiddiy uxturush chiqarduq. uxturush tarqitilghandin kéyin, nurghun kishiler radi’omizgha özlirining xittaydin tehditke uchrighanliqliri heqqide melumat bérishtiyu emma, bu heqte uchurlarni ashkarilashni xalimaydighanliqini bildürüshiwatidu. bu xil ehwallarning nöwette, yalghuz Gollandiyediki uyghurlarghila emes belki, dunyaning herqaysi jayliridiki uyghurlar omumyüzlük duch kéliwatqan mesilige ayliniwatqanliqi melum. bu san programmimizda biz, <چەت ئەللەردىكى ئۇيغۇرلار خىتتاينىڭ تەھدىتلىرىگە قانداق تاقابىل تۇرۇشى ۋە خەلقئارالىق قانۇن ساۋاتلار > dégen témida Kanadadiki aktip siyasiy pa’aliyetchi ruqiye turdush xanim bilen mexsus söhbet élip barimiz. hörmetlik ruqiye turdush xanim programmimizgha xush keldingiz.

yuqirida tilgha alghinimizdek hazir, chet elde yashawatqan nurghun uyghurlar xittay kommunistlirining tehditige uchrawatidu. sizche biz bu xil ehwalda özimiz qandaq qoghdiyalaymiz? bu xil ehwalgha yoluqqanlar qandaq qilishi kérek?

2. xittay kommunistlirining tehdit télifonliri yaki bashqa alaqe wastiliridiki söhbet mezmunlirini qanun organliri ispat süpitide qobul qilamdu? eger bu matériyallar qanunluq ispat bolalisa buning tehditke uchrighuchining qanunluq hoquq menpe’etlirini qoghdash shundaqla, uyghurlar uchrawatqan bu zulumlarni bashqilargha anglitishta qandaq roli bolushi mumkin?

3. biz axbarat wasitilirida da’im <خەلقئارالىق سوت>, <ئىنسانىيەتكە قارشى جىنايەت>dégendek atalghularni uchritimiz, hetta 2013- yili xittayning sabiq re’isi jyang zéminni Ispaniye xelq’ara sotining <ئىنسانىيەتكە قارشى جىنايەت سادىر قىلغان> dégen seweb bilen tutush buyruqi chiqarghanliqigha da’ir xewerler bolghan. undaqta xelq’araliq sot dégen uqum we insaniyetke xilap jinayet da’irisige qandaq jinayetler kiridighanliqi heqqide radi’o anglighuChilirimizgha sözlep bergen bolsingiz.

4. bizde wetendin pakit – ispatlarni toplash asan’gha toxtimaydighan, weten ichi bilen weten sirtidiki uyghurlarning normal alaqisi pütünley üzüwétilgen, weten ichidiki uyghurlarning hayati kapalitimu kishini endishige séliwatqan bu mezgilde, xelq’aradiki süküt bizni tolimu bi’aram qildi. sizche biz öz derdimizni xelq’aragha yéterlik yosunda anglitalmaywatamduq yaki xelq’araliq erz – shikayet qilishning yolini bilelmeywatamduq? biz xittay hakimiyitining uyghurlar üstide yürgüziwatqan jinayi qilmishlirini qandaq qilghanda xelq’araliq sotqa élip chiqalaymiz?

5. pütün dunyadiki 23 kishilik hoquq teshkilatliri birlikte, amirikining dölet ishliri ministéri we maliye ministérigha 15 parche kishilik hoquqqa éghir derijide dexli teruz qilghan délo matériyalini tapshurghan bolup, amirikining <دۇنيا ماگېنىسكىي كىشىلىك ھوقۇقنى سۈرۈشتە قىلىش قانۇنى> boyiche bu délo üstidin tekshürüsh élip bérishi we jazalishini telep qilghan. nöwette bir xittay emeldarning bu qanun boyiche jazalan’ghanliqi melum. undaqta sizdin sorap baqsaq, <دۇنيا ماگېنىسكىي كىشىلىك ھوقۇقنى سۈرۈشتە قىلىش قانۇنى> dégen qandaq bir qanun?insaniy heq hoquqliri misliy körülmigüdek derijide depsende qilinip hetta, irqiy yoqitilish girdawigha bérip qalghan zulum astidiki uyghurlar bu qanundin qandaq paydilinalaymiz?

jawab yézish

éléktironluq xet adrésingiz ashkarilanmaydu. * belgisi barlarni choqum toldurusiz