siyaset sehnisi 21-san


doktor erkin ekrem bilen söhbet

essalamu eleykum qedirlik radi’o anglighuchilar, siyaset sehnisi programmimizning 21 – sanigha xush keldinglar. men programma riyasetchisi abdusalam niyaz uyghur

bu heptilik siyaset sehnisi programmimizning eziz mihmini
Türkiye hajitepe uniwérsitéti oqutquchisi, Türkiye sitratigiyilik chüshenche inistitoti mutexesisi we dunya uyghur qurultiyi mu’awin re’isi doktor erkin ekrem ependi.

1. salam erkinka programmimizgha xush keldingiz, bügün siz bilen nöwette
xelq’ara weziyet we Xitay ichide yüz bériwatqan yéngi weqeler heqqide söhbet élip barghinimizdin xushalmiz. bir nechche kün awwal Xitayning minge kontrol qilish téxnikisini ijad qilghanliqi hemde bu téxnikining adem méngisini tézginlesh we keypiyatni bilip turushtek iqtidarliri barliqi heqqide xewerler tarqaldi, biz bu xewer asasida Xitay ichidiki bir qisim médiyalarning bu heqtiki uchurliridin bu xil minge kontrol qilish sistémisining nöwette Xitayning ichidiki onnechche zawutlarda ishlitishke bashlighanliqi we bir qisim zawut rehberlirining bu xil téxinika arqiliq ish ünümini östürüp yuqiri iqtisadiy kirim qilghanliqigha da’ir uchurlardin xewerdar bolduq. undaqta Xitayning bundaq bir minge kontrol qilish téxnikisini keship qilishi rasttinla kishilerning rohiy halitini aldin bilip, aldin tedbir élish üchün we yaki kishilerning xizmet ünümini östürüsh üchünlimu? biz ötken yili Xitayning minge tetqiqatigha da’ir bir qisim keshpiyatliri we ménge almashturush opératsiyening bir jeset üstide élip bérilip ghelibilik tamamlan’ghanliqigha da’ir xewerlerni ammiwiy axparat wasitilirida anglap kelduq. buningdin bashqa Xitayning melum bir j x idarisining bashliqi wang lijünning <مىڭە غولىنى بىرلەمچى زىيانغا ئۇچرىتىپ ئۆلتۈرۈش تېخنىكىسى>ning xéli yillar burunla ijad qilinip , patént hoquqigha érishkenliki we bu xewerning xelq’arada Xitayning organ etkesChiliki bilen baghlinishi bar dep qarishigha sewebchi bolghanliqini hem angliduq. sizche Xitayning minge tetqiqati sahesige bunche küchep kétishining sewebi nime? bu heqte qarashliringizni radi’o anglighuChilirimiz bilen ortaqlashqan bolsingiz, rehmet.

2. hemmimizge ayan bolghinidek yéqindin béri Xitay bilen Amérika arisidiki soda majraliri keskin dawam qilmaqta. özek pilanstinka weqesimu Xitayni xéli sarasimige saldi. bu ishlargha ulapla tramp Xitay bilen bolghan soda majrasini hel qilish üchün özining yuqiri derijilik emeldarliridin teshkillen’gen soda wekiller ömikini Xitaygha bu hepte ewetidighan boldi. lékin bu qétimliq söhbet Xitay bilen Amérika arisidiki murekkep soda majralirini hel qilishta ünümi bolarmu? bu heqte közetküchilermu her xil qarashta bolmaqta. erkinka siz bu heqte qandaq qaraysiz?

3. Fransiye prézdént makron yéqinda hindi ténch okyan rayonliri bilen hemkarliqni kücheytip, Xitayning bu rayonlardiki tesirini azaytishni xalaydighanliqini bildürgen we bir qisim döletlermu yawropa ittipaqining hindi ténch okyan rayonlirigha qaytip kélishini ümid qilidighanliqini bildürgen. undaqta Xitay nime üchün bu rayonlarda tesir da’irisini kéngeytidu? makronning bundaq bir qararni élishidiki asasliq seweb nime?

4. Norwégiye nobél komitéti ilham toxtini nobél mukapati namzatliri tizimlikige kirgüzüptu. bu xewer heqiqetn pütün uyghurlargha yéngidin ilham we küch bexsh etti. ilham toxtining nobél ténchliq mukapatigha ériship qélish imkaniyitigha qandaq qaraysiz? bu ténchliq mukapatining qandaq ré’al ehmiyiti bar?

5. Xitay tuyuqsiz charshenbe küni tashqiy ishlar ministéri wang yining shimaliy Koriyede ziyarette bolidighanliqini bildürdi. wang yining Amérika prézdénti tramp bilen kim jung’énning körüshishidin awwal shimaliy Koriyege ikki künlük jiddiy ziyarette bolishidiki seweb zadi nime? Xitayning tramp bilen ikki Koriye rehberliri bilen bu ayning axiri élip bérilidighan yighinigha qatnishish imkaniyiti barmu? yaki bu yighin Xitaysiz dawamlisharmu? wangyining bu sepiri mushu yighin bilen biwasite alaqisi barmu qandaq?

jawab yézish

éléktironluq xet adrésingiz ashkarilanmaydu. * belgisi barlarni choqum toldurusiz