сиясәт сәһниси 21-сан


доктор әркин әкрәм билән сөһбәт

әссаламу әләйкум қәдирлик радио аңлиғучилар, сиясәт сәһниси программимизниң 21 – саниға хуш кәлдиңлар. мән программа риясәтчиси абдусалам нияз уйғур

бу һәптилик сиясәт сәһниси программимизниң әзиз миһмини
Түркийә һаҗитәпә университети оқутқучиси, Түркийә ситратигийилик чүшәнчә иниститоти мутәхәсиси вә дуня уйғур қурултийи муавин рәиси доктор әркин әкрәм әпәнди.

1. салам әркинка программимизға хуш кәлдиңиз, бүгүн сиз билән нөвәттә
хәлқара вәзийәт вә Хитай ичидә йүз бериватқан йеңи вәқәләр һәққидә сөһбәт елип барғинимиздин хушалмиз. бир нәччә күн аввал Хитайниң миңә контрол қилиш техникисини иҗад қилғанлиқи һәмдә бу техникиниң адәм меңисини тезгинләш вә кәйпиятни билип туруштәк иқтидарлири барлиқи һәққидә хәвәрләр тарқалди, биз бу хәвәр асасида Хитай ичидики бир қисим медияларниң бу һәқтики учурлиридин бу хил миңә контрол қилиш системисиниң нөвәттә Хитайниң ичидики оннәччә завутларда ишлитишкә башлиғанлиқи вә бир қисим завут рәһбәрлириниң бу хил техиника арқилиқ иш үнүмини өстүрүп юқири иқтисадий кирим қилғанлиқиға даир учурлардин хәвәрдар болдуқ. ундақта Хитайниң бундақ бир миңә контрол қилиш техникисини кәшип қилиши расттинла кишиләрниң роһий һалитини алдин билип, алдин тәдбир елиш үчүн вә яки кишиләрниң хизмәт үнүмини өстүрүш үчүнлиму? биз өткән йили Хитайниң миңә тәтқиқатиға даир бир қисим кәшпиятлири вә меңә алмаштуруш оператсийәниң бир җәсәт үстидә елип берилип ғәлибилик тамамланғанлиқиға даир хәвәрләрни аммивий ахпарат васитилирида аңлап кәлдуқ. буниңдин башқа Хитайниң мәлум бир җ х идарисиниң башлиқи ваң лиҗүнниң <مىڭە غولىنى بىرلەمچى زىيانغا ئۇچرىتىپ ئۆلتۈرۈش تېخنىكىسى>ниң хели йиллар бурунла иҗад қилинип , патент һоқуқиға еришкәнлики вә бу хәвәрниң хәлқарада Хитайниң орган әткәсЧилики билән бағлиниши бар дәп қаришиға сәвәбчи болғанлиқини һәм аңлидуқ. сизчә Хитайниң миңә тәтқиқати саһәсигә бунчә күчәп кетишиниң сәвәби нимә? бу һәқтә қарашлириңизни радио аңлиғуЧилиримиз билән ортақлашқан болсиңиз, рәһмәт.

2. һәммимизгә аян болғинидәк йеқиндин бери Хитай билән Америка арисидики сода маҗралири кәскин давам қилмақта. өзәк пиланстинка вәқәсиму Хитайни хели сарасимигә салди. бу ишларға улапла трамп Хитай билән болған сода маҗрасини һәл қилиш үчүн өзиниң юқири дәриҗилик әмәлдарлиридин тәшкилләнгән сода вәкилләр өмикини Хитайға бу һәптә әвәтидиған болди. лекин бу қетимлиқ сөһбәт Хитай билән Америка арисидики мурәккәп сода маҗралирини һәл қилишта үнүми боларму? бу һәқтә көзәткүчиләрму һәр хил қарашта болмақта. әркинка сиз бу һәқтә қандақ қарайсиз?

3. Франсийә прездент макрон йеқинда һинди тенч окян районлири билән һәмкарлиқни күчәйтип, Хитайниң бу районлардики тәсирини азайтишни халайдиғанлиқини билдүргән вә бир қисим дөләтләрму явропа иттипақиниң һинди тенч окян районлириға қайтип келишини үмид қилидиғанлиқини билдүргән. ундақта Хитай нимә үчүн бу районларда тәсир даирисини кеңәйтиду? макронниң бундақ бир қарарни елишидики асаслиқ сәвәб нимә?

4. Норвегийә нобел комитети илһам тохтини нобел мукапати намзатлири тизимликигә киргүзүпту. бу хәвәр һәқиқәтн пүтүн уйғурларға йеңидин илһам вә күч бәхш әтти. илһам тохтиниң нобел тенчлиқ мукапатиға еришип қелиш имканийитиға қандақ қарайсиз? бу тенчлиқ мукапатиниң қандақ реал әһмийити бар?

5. Хитай туюқсиз чаршәнбә күни ташқий ишлар министери ваң йиниң шималий Корийәдә зиярәттә болидиғанлиқини билдүрди. ваң йиниң Америка презденти трамп билән ким җуңенниң көрүшишидин аввал шималий Корийәгә икки күнлүк җиддий зиярәттә болишидики сәвәб зади нимә? Хитайниң трамп билән икки Корийә рәһбәрлири билән бу айниң ахири елип берилидиған йиғиниға қатнишиш имканийити барму? яки бу йиғин Хитайсиз давамлишарму? ваңйиниң бу сәпири мушу йиғин билән биваситә алақиси барму қандақ?

җаваб йезиш

електиронлуқ хәт адресиңиз ашкариланмайду. * бәлгиси барларни чоқум толдурусиз