сиясәт сәһниси 22-сан


әзиз әйса әлкүн вә рәһимә мәхмут билән сөһбәт.

мәсул муһәрир: чоғлуқ

һөрмәтлик радио аңлиғучи достлар бу қетимқи сиясәт сәһниси программимизда <ئەدەبىيات - سەنئەت ۋە سىياسەت>темисида лондон уйғур ансамбилиниң қурғучиси, язғучи әзиз әйса әлкүн әпәндим вә муһаҗирәттики сәнәткар рәһимә мамут ханим билән сөһбәт елип баримиз, диққитиңлар сөһбитимизниң тәпсилатида болғай.
гәрчә сиясәт билән әдәбият-сәнәт  бир бири билән бағлинишлиқи йоқтәк көрүнидиған башқа башқа саһәләр болсиму әмма инчикиләп көзитидиған болсақ әдәбият – сәнәтниң сиясий сәһниләрдики ролиниң кишиниң һәйран қалдурғидәк дәриҗидә йеқин икәнликини һес қилишимиз тәс әмәс. әдәбият –сәнәт кишиләргә мәнивий вә роһий җәһәттин һозур ата қилидиғанлиқини һәммә етирап қилиду әмма сәнәт йәнә өз нөвитидә бир дөләтниң сиясий саһәсидә кишиләрниң идологийисини өзгәртиш үчүнму ишлитилиду. демәк сәнәт йәнә сиясәт үчүнму хизмәт қилиду. уйғурларниң әдәбият – сәнәт тарихи интайин мурәккәп дәврләрни бешидин кәчүргән болуп, уйғур классик әдәбият тарихиға нәзәр салидиған болсақ уйғур классик әдәбиятиниң мол мәзмунға вә көп хиллиққа игә икәнликини көрүп йетәләймиз. уйғур хәлқ муқамлири, уйғур хәлқ еғиз әдәбияти, уйғур хәлқ классик әдәбий әсәрлири………буларниң ярқин намайәндилириниң бир қисимидур.  муһаҗирәттики уйғурларму дуняниң қайсила йеригә бармисун сәнәтсиз яшиялмайду. ундақта бизниң муһаҗирәттики сәнәткарлиримиз сәнәтниң сиясәттики ролиға қандақ қарайду? биз  соаллиримизға әзиз әйса әпәндим вә рәһимә ханимдин көңүлдикидәк җавабқа еришәлишимиз мумкин.
һөрмәтлик әзиз әйса әлкүн әпәндим вә рәһимә ханим, программимизға хуш кәлдиңлар.
1. әзиз әйса әлкүн әпәндим: сиз бир йетишкән шаир вә өз нөвитидә актип сиясий паалийәтчиләрниң бирси. шу сәвәбтин радио аңлиғучи достлиримиз билән кәспий һаятиңиз, игилик тикләш йолиңиз  вә лондон ансамбили һәққидә бир аз чүшәнчә берип өткән болсиңиз , рәһмәт.
2. рәһимә мамут ханим:  нурғун кишиләр сизниң лерик нахшилириңизни интайин яқтуруп аңлайду дәп қараймән. чүнки авазиңиз йеқимлиқ болуш билән биргә, көпүнчә нахшилириңиз уйғур хәлқиниң дәрт – әһвали, йүрәк – зарини әкс әттүргәнликидин болса керәк.  ундақта сизниң лондон ансамбили билән бағланған сәһнә һаятиңиз үстидә радио аңлиғуЧилиримизға қисқичә чүшәнчә берәләрсизму?
3. әзиз әйса әлкүн әпәндим, биз юқирида лондон ансамбилиниң қурулуши вә сиз вә рәһимә ханим һәққидә бир қисим чүшәнчиләргә игә болдуқ. рәһмәт. әмди лондон ансамбилиниң кәспий саһәдики нәтиҗилири вә сиясий җәһәттики роли һәққидә қарашлириңизни биз билән ортақлашқан болсиңиз, лондон ансамбили уйғурларниң дәва ишлирида қандақ йолларни бесип өтти? сизчә <سەنئەتنى سىياسەت ئۈچۈن خىزمەت قىلدۇرۇش> дегән уқум һазирқи уйғур дәвасиға бап келәмду?
4. рәһимә мамут ханим: биз йеқинда сизниң <كۆز يېشىدا نەملەنگەن زېمىن> намлиқ китабни енглиз тилиға тәрҗимә қилғанлиқиңиз вә бу китабниң нәшир қилиниш ишлирида бир қисим тосалғуларға дуч кәлгәнликиңизни аңлидуқ. сиз бу һәқтә радио аңлиғуЧилиримизға тәпсилийрәк бир чүшәнчә берәләрсизму?  сиз бу китабни қачан тәрҗимә қилғанидиңиз? нимә сәвәбтин тәрҗимә қилдиңиз? бу китабтики вәқәликниң енглиз тилини билидиған дуняниң һәрқайси җайлиридики кишиләргә уйғурларниң дәрт – әһвалини билдүрүштә қандақ бир тәсири болуши мумкин? сизниңчә уйғурлар дуч кәлгән сиясий вәзийәтни дуняға аңлитишта тәрҗимә әсәрләрниң қандақ роли болиши мумкин? сизниң бу һәқтә қандақ тәклиплириңиз бар?
5. әзиз әйса әлкүн әпәндим: уйғурлар нөвәттә дуч келиватқан мүшкүл бир вәзийәттә әдәбият – сәнәт арқилиқ дәва ишлирини қилишта қандақ усулларни қолланса болиду дәп қарайсиз? биз Хитайларниң шенйүн дегәндәк бир сәнәт әтрити барлиқини билимиз, улар һәр йили дегүдәк дуняниң һәрқайси җайлирида тәклиплик һалда оюн қойиду вә бу арқилиқ һәм иқтисадий кирим қилиду һәм өз дәва ишлирини дуняға аңлитиду. сиз муһаҗирәттики уйғурларниңму бу хил усулда дәвалирини аңлитишиға қандақ қарайсиз? лондон ансамбили бу җәһәттә кәлгүси қандақ пиланлириңлар бар? сәнәт таланти бар болған муһаҗирәттики уйғур талант игилиригә қандақ йүрәк сөзлириңиз бар?
6. рәһимә мамут ханим: сәнәт һаятиңизда қандақ бир тәҗрибә – савақларни баштин кәчүргәнликиңиз вә  бу тәҗирибиләрниң дәва йолидики әһмийити вә роли, шундақла сиз дуч кәлгән қейинЧилиқлар һәққидә  радио аңлиғучиларға сөзләп берәләрсизму?
7. соал: әзиз әйса әлкүн әпәндим: сиз хәлқимизниң бүгүнки аһу -зарини намайән қилидиған көплигән әсәр вә шеирларни яздиңиз, мәсилән, вәкил харәктерликлиридин «җавапсиз қалған телефон», «йеңи йил, сени қандақ күтәй » . бу әсәрлириңиз хәлқарада һәр хил тилларға тәрҗимә қилинип тарқитилди. ундақта сиз радио аңлиғуЧилиримиз бу иҗадий әсәрлириңиз һәққидә ойлиғанлириңизни ортақлашқан болсиңиз.
сизчә уйғурлар тарихтики әң еғир зулумларни бешидин кәчүриватқан бу күнләрдә, уйғур язғучи вә шаирлири өзиниң ролини қадақ җари қилдуриши керәк дәп ойлайсиз?
8. рәһимә мамут ханим: уйғур хәлқиниң һазирқи сиясий вәзийитини вә дәрт – әһвалини әдәбият – сәнәт арқилиқ дуняға қандақ аңлитиш, уйғур дәвасини хәлқара сиясий сәһниләргә қандақ елип чиқиш һәқиидә бу саһәдә издәнгән вә бәлгилик нәтиҗиләргә еришкән йол башлиғучилардин болуш сүпитиңиздә муһаҗирәттики уйғур хәлқиниң әдәбият – сәнәт арқилиқ дәва ишлирини елип беришиға нисбәтән қандақ тәклип – пикирилириңиз бар?

җаваб йезиш

електиронлуқ хәт адресиңиз ашкариланмайду. * бәлгиси барларни чоқум толдурусиз