сиясәт сәһниси 26 – сан


доктор әркин әкрәм билән сөһбәт

программимизниң 26 – саниға хуш кәлдиңлар. мән программа риясәтчиси абдусалам нияз уйғур. қәдирлик радио аңлиғучилар биз бу сан программимизда, йеқинқи дуня вә хиттай вәзийити һәққидә, радиомизниң даимлиқ меһмини, Түркийә һаҗитәпә университети оқутқучиси, Түркийә ситратигийилик чүшәнчә иниститоти мутәхәсиси вә дуня уйғур қурултийи муавин рәиси доктор әркин әкрәм әпәнди билән сөһбәт елип баримиз. әссаламу әләйкум әркин әкрәм әпәнди радиомизға хуш кәлдиңиз.

1. 5 – июндики Америка авазиниң хәвиригә қариғанда Америка Һиндистан вә Японийә билән бирликтә җәнубий хиттай деңиз районида һәрбий манивер елип баридиғанлиқини җакарлиди. йеқиндин буян хиттайниң ғәрб вә Америкиниң агаһландурушлириға пәрва қилмай җәнубий деңиз районидики сүний аралларни һәрбийләштүрүши хәлқара җәмийәтниң күчлүк наразилиқини қозғиған иди. бу қетим бу үч дөләтниң бирликтә манивер өткүзүшиниму ениқки хиттайниң җәнубий деңиз районидики қилмишлириға болған инкаси десәк болиду, ундақта бу хилдики һәрбий маниверларниң хиттай үчүн қандақ тәсири болуши мумкин? бу һәқтә қарашлириңизни радио аңлиғуЧилиримиз билән ортақлашқан болсиңиз.

2. 3 – июнда хиттайниң зувани болған шинхуа агентлиқи бир парчә баянат берип, иқтисадниң юқири сүрәттә ешиши билән, кәң хәлқ аммисиниң турмуш еһтияҗи үчүн, Америкини өз ичигә алған дуняниң һәр қайси җайлиридин импорт миқдарини ашуридиғанлиқини җакарлиған. әмма баянатта йәнә әскәртип, »әгәр Америка баҗни өстүрүш сияситини йолға қоюп хиттайни җазалимақчи болса икки тәрәпниң сода келишими күчкә игә болмайду« дегән. бу баянат хиттай ичидики хәлқләрниң күчлүк наразилиқини қозғиған болуп, нурғун кишиләр »хиттай хәлқиниң турмуш еһтияҗини қамдаш қандақ болуп Америкиға бағлинип қалди« дәп хиттай һөкүмитини тәнқидләшкән. лекин, риалиқта болса Америка хиттайдин %25 чегра беҗи алидиғанлиқини җакарлиди вә бу қарар 15 – июндин башлап иҗра қилинидикән. ундақта хиттай билән Америка арисида келишим түзүлгән вә хиттай тәрәп Америкиниң баҗ өстүрмәйдиғанлиқини җакарлиған бир пәйттә Америкиниң бу қарарни елан қилиши немә сәвәбтин?

3. нөвәттә чәт әлләрдә яшаватқан уйғурлар һәр хил усулларда хиттай һөкүмитиниң шәрқий түркистанда йүргүзиватқан чекидин ашқан зораванлиқлириға қарши һәрикәт қиливатиду. бу йил киргәндин буян дуняниң һәр қайси җайлиридиму һәр хил чоң көләмлик намайишлар һәтта йәккә кишилик намайишларғичә өткүзүлүп келиватиду вә бундақ әһвалниң йәнә давамлишидиғанлиқи ениқ. ундақта биз немә үчүн намайиш қилимиз? намайишниң роли вә намайиш арқилиқ тәқдирини өзгәрткән милләтләрниң мисаллири һәққидә радио аңлиғуЧилиримиз билән қарашлириңизни ортақлашқан болсиңиз, рәһмәт.

4. нөвәттә дуняниң һәрқайси җайлиридики уйғур тәшкилатлири барлиқ уйғур хәлқини кәң көләмлик испат топлаш, гуваһлиқ бериш, хиттайниң зораванлиқлирини паш қилиш Қатарлиқ паалийәтләргә сәпәрвәрлик қиливатиду, шундақла йеқинда мәшәл гурупписиму пүтүн дуня уйғурлириға өзлири турушлуқ дөләтләрдики парламент әзалириға хәт йезиш чақириқини оттуриға қоюп мәшәл гурупписи намидин йезилған енглизчә хәтни пүтүн хәлқниң пайдилиниши үчүн сунди. сизчә бу хилдики паалийәтниң қандақ әмәлий үнүми болуши мумкин? сизчә өз авазимизни аңлитишниң йәнә қандақ үнүмлүк усуллири бар?

5. дәва йолида яшларниң роли һәққидә қарашлириңизни сөзләп бәргән болсиңиз ?

җаваб йезиш

електиронлуқ хәт адресиңиз ашкариланмайду. * бәлгиси барларни чоқум толдурусиз