türmidin qéchish 1-bölüm


taylant tümisidin qéchip,malaysyada tutulup qalghan 11 neper uyghur heqqide mexsus söhbet.

essalamu eleykum hörmetler radi’o anglighuchilar,
hemmimiz weten tupraqlirida shundaq bir yashap baqsaq deymiz. qumlirigha kömülüp, aptaplirida qaqlinip, erkek sulirida chümülüp, hawasini toymay – toymay sümürüp…
bizge bayliqning kérigi yoq, erkinligimiz bolsa yétetti deymiz, emma, allah ata qilghan teb’iy bayliqlirimiz béshimizgha balayi’apet bolup erkinlik nede, jénimizni saqlap qélish üchün terep – terepke qéchiwatimiz… shundaq, pütmes – tügimes bayliqning igisi bolghan wetinimiz sherqiy türkistan, tajawuzchi xittay teripidin ishghal qilinip, bizning üsti ochuq türmilirimizge aylan’ghan kündin bashlap, hemmimiz yurt – makanlirimizni tashlap qéchishqa mejbur boliwatimiz. imkaniyetlirimiz yar bergenler asmanda qachsaq, imkaniyitimiz yoqlar’allahqa tewekkül qilip piyade bir qedem, bir qedemdin algha qarap ilgirilep, qatmu – qat tosuqlardin ötüp qachmaqtimiz… tosuqlardin qéchip qutulghanlirimiz qanChilik, tutulghanlirimizchu?…
2014 – yilning bashliri, pasportsiz sherqiy jenubiy asiya döletliri arqiliq Türkiyege barmaqchi bolup sherqiy türkistandin piyade méngip kelgen 300 din artuq uyghurqérindishimiz, Tayland da’iriliri teripidin qolgha élindi. bir yildin kéyin, shu tutulghanlardin ayallar we balilirimiz bolup 183 neper kishi Türkiyege élip kélinip, könglimizge azraq teselli boldi. lékin arqidinla, 2015 – yili 7 – ayda 109 neper uyghur xittaygha qayturup bérilip, échishiwatqan yarimizgha tuzlar chéChilip, özimizni heryan’gha attuq, emma dawasini tapalmiduq…
qalghan 61 neper sherqiy türkistanliq uyghur Taylandning qarangghu, zey zindanlirida qiynalsimu, éghir késel bolup yétip qalsimu adalet, kishilik hoquq dep jar séliwatqan erkin döletlerdin erkinlik, yashash hoquqi, nepes élish hoquqi telep qilip hayatqa bolghan ümidini üzmey yashap keldi.
bu qérindashlirimizni qutuldurush üchün, muhajirettiki siyasi teshkilatlirimiz, siyasi aktiplirimiz her qaysi dölet we urunlargha erz, iltimaslirini toxtimastin sunuwatqan bolsimu, bügün’giche ularning qoyup bérilishi heqqide héchbir jawabqa érishelmey kelgen iduq.
2017 – yili 20 – noyabir düshenbe. Taylandning malaysiyagha chégridash bolghan songkila ölkisi sadaw rayonidiki türmidin 20 neper uyghurning türme tamlirini mix bilen téship, yotqan we ediyallarni arghamcha ornida ishlitip qachqanliq xewiri pütün dunyagha tarqaldi. ularni erkinlikke bolghan küchlük arzu we yashashqa bolghan intilish yene qéchishqa heriket qilishqa ündigen idi… ularning qéchish jeryanida Tayland, malaysiya da’iriliri teripidin birdin, ikkidin tutuluwatqanliq xewirini anglap endishe qilduq.
2017 – yili 11 – ayning 24 – künidin bashlap, dunyaning her qaysi jaylirida yashawatqan uyghurlirimiz jiddi seperwelikke kélip, Tayland türmisidin qéchip chiqqan shu qérindashlirimizni izlep tépish we maddi jehettin yardem bérish heriketliride boldi. malaysiyagha mexsus adem ewetip, türmidin qachqan bu uyghurqérindashlirimizni izlep tépish, ularni bixeter orunlargha orunlashturush we türmushidin xewer élish ishlirini élip bardi.
tolimu epsus, 2018 – yili 1 – ayning 4 – küni, malaysiya istighparati bilen xittayning xelq’araliq istighparati birlikte iz qoghlap, bu 11 neper uyghur qérindashlirimizni turuwatqan yéridin tutup, malaysiya türmisige qayturup élip ketti.
ularning Tayland türmiside béshidin kechürgen achchiq qismetliri, türmidin qéchip taki tütulghan’gha qeder tartqan japa musheqqetliri, erkin dunyada ghemsiz yashawatqan bizlerni qattiq oygha salidu.
radi’omiz bügün, bu 11 neper qérindishimizni malaysiyagha bérip izlep tépish, ularning yataq we turmushini orunlashturush jehetlerde yardemde bolghan, dunyaning her qaysi jaylirida yashawatqan uyghurlargha chaqiriq qilip iqtisad toplashta aktip xizmet qilghan pida’iylirimizning aghzidin, qérindashlirimiz bilen uchrashqandin kéyinki körgen , anglighanlirini siler bilen ortaqlishishni muwapiq körüp Kanadadin abduqéyum ependi, Gérmaniyedin zibibulla ependi we eyni waqitta Türkiyedin yardemge barghan, hazir Gollandiyede turiwatqan, ismini ashkarlashni xalimigha yene bir uyghur pida’iyni söhbitimizge teklip qilduq.
diqqitinglar söhbitimizning tepsilatida bolsun:

yuqirida anglighuChilirimiz bilen birlikte, Tayland türmisidin jénini
alqinigha élip turup qachqan 11 neper uyghur qérindishimizning tesirlik hékayilirini anglap öttuq. ularning türmidin qéchip taki pida’iylirimiz bilen uchrashqan 10 nechche kün’ge qeder putlirida ayaq, uChilirida kiyim – kéchigining tayini yoq, ach we susiz halette natunush bir jughrapiyede erkinlik üchün élip barghan tirkishishliri, dunya tarixidiki türmidin qéchish hékayilirining eng tesirliki bolsa kérek.
uyghurlar adalet izlep, zalim xittayning üsti ochuq türmiliridin dunyagha qarap qachmaqta. emma, dunya adalitining heq hoquq tarazisi, uyghur xelqi üchün adalitini körsetmidi. her zaman tarazining bir teripi, menpe’etler teripidin éghirlitilip, gunahsiz, charisiz, bichare xelqimiz adaletning közi aldida, qurbanliqqa aylinip kétip barmaqta…
bügün biz, türmidin qachqan ashu erkinlik jengChilirimiz üchün, ornidin des turghan hemshirilirimizning yénidiki altun üzük, bileyzük Qatarliq pulgha yarighudek buyumlirini satqan, qérindashlirimizning bashqilardin ötne élip bolsimu, ashu qérindashlirining hayatini saqlap qélishi üchün iqtisad toplighan, pida’iylirimizning qachaq qérindashlirini izlep malaysiyagha bérip ular bilen uchrashqan hékayilirini anglap, pidakar er – ayallirimizning herikitidin, uyghur millitining uyushushchan rohini yene bir qétim körduq, qelbimizdiki mesh’elning kündin – kün’ge yalqunjawatqanliqini hés qilduq…
dunyaning biz üchün kéchikiwatqan adaliti bizge, allah we özimizdin bashqa héchqandaq yardemchimizning yoqliqini yene bir qétim tonutti. menpe’etler üstige qurulghan dunya bizge, erkinlikning koChilirida ingrawatqan millitimizning nidasini peqet özimizdin bashqa héchkimning tingshimaydighanliqini yene bir qétim körsetti, zalim xittayning asman’gha yayghan toridin, yerge qurghan qapqanliridin qachalighan, Taylandning türme tamlirini téship, yotqan körpiliri bilen türmining etrapidiki sim tosuqlarni mudapi’e qilip turup qachalighan erkinlik jengChilirimiz bizge, dunyada emelge ashurghili bolmaydighan ishning yoqliqini yene bir qétim ispatlidi.
erkinlik, azatliq üchün birleshken qedemlirimiz menggü toxtap qalmisun!

jawab yézish

éléktironluq xet adrésingiz ashkarilanmaydu. * belgisi barlarni choqum toldurusiz